90.หญิงที่เปลี่ยนสามีสองหรือสามคน

90.The woman, who changes two or three husbands,
The priest, who changes two or three monasteries,
The bird who escapes from traps twice or thrice, These may have many deceits.

หญิงที่เปลี่ยนสามีสองหรือสามคน

พระสงฆ์ที่เปลี่ยนวัดสองหรือสามวัด

นกที่หลบหนีจากกับดักได้สองหรือสามครั้ง

คนพวกนี้มีลูกเล่นกลลวงเยอะ

91.คนชั่วอาจฝึกได้ด้วยการเฆี่ยนตี

91.The wicked may be tamed by beating,
The bad friend by quitting,
The bad wife by not giving wealth,
The greedy by reduction of food.

คนชั่วอาจฝึกได้ด้วยการเฆี่ยนตี

มิตรชั่วอาจฝึกได้ด้วยการเลิกคบ

ภรรยาเลวอาจฝึกได้ด้วยการไม่ให้ทรัพย์สิน

คนตะกละอาจฝึกได้ด้วยการลดอาหาร

92.คืนที่ไร้ดวงจันทร์ย่อมไม่งาม

92.the night without moon is disgraceful.

The ocean without waves is disgraceful.
The pond without ducks (Hamza) is disgraceful.
The maiden without husband is disgraceful.

คืนที่ไร้ดวงจันทร์ย่อมไม่งาม

มหาสมุทรที่ไร้คลื่นย่อมไม่งาม

สระที่ไร้หงส์ย่อมไม่งาม

หญิงที่ไร้สามีย่อมไม่งาม

93.เป็นสามีต้องหาทรัพย์

93.The husband has to earn wealth,
The wife has to save and spend well.
Just as the thread follows the needle.

เป็นสามีต้องหาทรัพย์

เป็นภรรยาต้องเก็บและใช้สอยทรัพย์

เป็นดุจเข็มกับด้าย

94.แม่น้ำทุกสายคดเคี้ยว

94.All rivers meander.
All forests are full of wood.
All women always do evil in silent place.

แม่น้ำทุกสายคดเคี้ยว

ป่าทุกแห่งเต็มไปด้วยฟืน

ผู้หญิงทุกคนมักกระทำความชั่วในที่ลับ

95.หญิงที่ชอบทะเลาะวิวาท

95.A woman who tends to be quarrelsome,
Slight others,
Craves for all she sees,
Cooks and eats too much,
Have meals ahead of her husband and Visits others and stay there long should be abandoned, even though she could give birth to a hundred sons.

หญิงที่ชอบทะเลาะวิวาท

ชอบดูแคลนผู้อื่น

ละโมบในทุกสิ่งที่เห็น

ปรุงอาหารและรับประทานจุ

รับประทานอาหารก่อนสามี

ไปเยี่ยมบ้านคนอื่นแล้วชอบอยู่นาน

หญิงแบบนี้ควรทิ้ง

แม้ว่านางจะให้กำเนิดบุตรจำนวนมากเป็นร้อยก็ตาม

96.หญิงที่ดูแลมารดาในด้านอาหารและเสื้อผ้า

96.A woman who offers motherly treatment in meals and dresses,
Bashful like a sister,
Respectful like a slave in serving the husband,
Offers counsel when in danger,
Gives comfort in bed,
Has propriety in dress and charm,
And forbearing in anger is said to be virtuous.

หญิงที่ดูแลมารดาในด้านอาหารและเสื้อผ้า

ทำตัวเหมือนเป็นน้องสาวของสามี

รับใช้สามีด้วยความเคารพดุจนางทาส

ให้คำปรึกษายามมีภัย

ให้ความสะดวกสบายยามนอน

แต่งกายอย่างเหมาะสมและมีเสน่ห์

และระงับความโกรธเสียได้

ภรรยาแบบนี้เป็นภรรยาดี

97.หญิงที่ประสงค์จะเกิดเป็นชายในชาติต่อไป จะต้องรับใช้สามีด้วยความเคารพ

97.She who wishes to be born a man in consecutive existences should respectfully serve her husband.

หญิงที่ประสงค์จะเกิดเป็นชายในชาติต่อไป จะต้องรับใช้สามีด้วยความเคารพ

98.ชายที่ประสงค์จะเกิดเป็นชาติในชาติต่อไปพึงเว้นจากการประพฤติผิดในกาม ดุจคนที่ระวังดินโคลนที่จะแปดเปื้อนเท้าที่สะอาด

98.He who wishes to be born a man in consecutive existences should avoid adultery as he would avoid mud soiling his cleansed feet.

ชายที่ประสงค์จะเกิดเป็นชาติในชาติต่อไปพึงเว้นจากการประพฤติผิดในกาม ดุจคนที่ระวังดินโคลนที่จะแปดเปื้อนเท้าที่สะอาด

99.ชายที่ชราแล้วอย่าแต่งงานกับหญิงสาวแรกรุ่น

99.A senile man should not marry a much younger woman.
He may have to worry about her infidelity, seeking pleasure with other.
Such marriage with a younger woman will be the cause of his ruin.

ชายที่ชราแล้วอย่าแต่งงานกับหญิงสาวแรกรุ่น

เขาอาจจะต้องคอยวิตกในเรื่องความซื่อสัตย์ของนาง เพราะว่าเมียสาวอาจจะไปแอบเสพสุขกับชายอื่นได้

100.ยาจกนอนทั้งวันทั้งคืน

100.Though beggars sleep day and night,
The commons sleep the entire night,
The ministers and the wise may sleep two watches,
And the king but one.

ยาจกนอนทั้งวันทั้งคืน

สามัญชนนอนทั้งคืน

รัฐมนตรีและนักปราชญ์นอนสองยาม

แต่กษัตริย์นอนยามเดียว

101.บุคคลไม่พึงพำนักในสถานที่ต่อไปนี้

101.One should not live even in a place-

Without the wealthy,

Without the learned,

Without government,

Without rivers,

without medicines and physicians.

บุคคลไม่พึงพำนักในสถานที่ต่อไปนี้ คือ

ที่ปราศจากความมั่งคั่ง

ที่ไม่มีนักปราชญ์

ที่ไม่มีรัฐบาล

ที่ไม่มีแม่น้ำ

ที่ไม่มียาและหมอ

102.บุคคลไม่พึงพำนักอยู่ในสถานที่ทีมีลักษณะต่อไปนี้แม้แต่เพียงวันเดียว

102.One should not stay even a day in a place,

Without person adored,

Without person attached,

Without relative,

Without teacher.

บุคคลไม่พึงพำนักอยู่ในสถานที่ที่มีลักษณะต่อไปนี้แม้แต่เพียงวัน

เดียว คือ

ที่ไม่มีคนชอบ

ที่ไม่มีเพื่อน

ที่ไม่มีญาติ

ที่ไม่มีครู

103.บ้านที่ไร้เด็กย่อมสูญสิ้นจากความรื่นรมย์

103.Without the children the home is bereft of delight.

Without government the country is bereft of development.

Without wisdom ignorance is bereft of speech.

But the life of the poor is bereft all-round.

บ้านที่ไร้เด็กย่อมสูญสิ้นจากความรื่นรมย์

ประเทศที่ไม่มีรัฐบาลย่อมสูญสิ้นการพัฒนา

เมื่อไร้ปัญญาอวิชชาย่อมสูญสิ้นการพูด

แต่ชีวิตของคนจนย่อมสูญสิ้นทุกสิ่งทุกอย่าง

104.หากอยากได้ความมั่งคั่งก็ต้องแสวงหาทรัพย์ด้วยการค้าขาย

104.If one wants wealth one should seek it in trade.

If one wants education one should approach a sage.

If one wants to have child one should marry a maiden.

If one wants to be the king’s minister one should follow his

wishes.

หากอยากได้ความมั่งคั่งก็ต้องแสวงหาทรัพย์ด้วยการค้าขาย

หากต้องการมีการศึกษาก็ต้องเข้าหานักปราชญ์

หากต้องการบุตรก็ต้องแต่งงานกับสตรี

105.พระสงฆ์ที่ขาดสันโดษอาจสูญเสียคุณธรรม

105.Monks lacking contentment may lose virtue.

A king easily contented may lose power.

Shameless, a woman may lose decency.

พระสงฆ์ที่ขาดสันโดษอาจสูญเสียคุณธรรม

กษัตริย์ที่สันโดษอาจสูญเสียอำนาจ

หญิงที่ไร้ยางอายอาจเสียตัว